Denizli, Anadolu Yarımadası'nın güneybatı, Ege Bölgesi'nin doğusunda yer
almaktadır. Ege, İç Anadolu ve Akdeniz Bölgeleri arasında bir geçit
durumundadır. Denizli İli'nin her uç bölge üzerinde de toprakları vardır.
Denizli ili 28o38' - 30o05' doğu meridyenleri (doğu uç noktası; Çivril ilçesi
Gümüşsu - Gökgöl Koyu Dinar sınırında Efekli Tepe, bati uç noktası; Buldan
ilçesi Alandız Koyu, Manisa - Sarıgöl sınırında Tezek tepe) 38o29' - 38o52'
kuzey paralelleri (Kuzey uç noktası; Çivril Çapak Koyu, Afyon sınırında Avgan
Damları mezarlığı, güney uç noktası; Çameli - Muğla sınırında Karabayır Koyu)
arasında yer alır. Denizli ili doğuda Burdur, Isparta, Afyon; batıda Aydın,
Manisa; güneyde Muğla; kuzeyde Uşak illeri ile komşudur. Yüzölçümü 11.868km2,
denizden yükseltisi ise 428m'dir.
Denizli şehri, ilk defa bugünkü şehrin 6 km. kuzeyinde, Eskihisar Köyü civarında
kurulmuştur. Bu şehir M.O.( 261 - 245 ) yılları arasında, Suriye Kralı II.
Antiyokustheos tarafından kurulmuş ve karısının adına izafeten LAODICIA
denilmiştir. Türkler Denizli havalisini zaptettikten sonra, şehrin suyunun bol
bulunduğu bugünkü Kaleiçi mevkiine naklettirmişlerdir.
Denizli adına, tarihi kaynaklarda başka başka isimler olarak rastlamaktayız.
Selçuklu kayıtları ve Denizli mahkemesi serciye sicilleri (Ladik) ismini
vermektedir. Ibni Batuta'nın seyahatnamesi (Tunguzlu) denilmektedir.
Mesalikullebsar'da da (Tunguzlu) olarak kaydedilmiştir.
Timurlenk'in zafer namesini yazan, Ser afettin Zemdi (Tenguzlug) ve (Tonguzlug)
gibi iki isimden bahsetmektedir. Tensiz kelimesi eski Türkçe'de Deniz demektir.
Tunguzlu ise bugünkü imlasıyla Denizli demektir. Netice olarak Denizli adi,
Tunguzlu ve Tunguzlu kelimelerinin zamanla ağızdan agıza, Denizli kelimesi
haline gelmesinden bugünkü seklini almıştır.
İKLİMİ:
Denizli ili Ege Bölgesinde olmasına rağmen, Ege Bölgesinin iklimi tamamen
görülmez. Kıyı kesimlerinden iç bölgelere geçit yerinde olduğundan az da olsa iç
bölgelerin iklimi hissedilir. Ege Bölgesi ikliminden sıcaklık olarak biraz düşük
farklılıklar görülebilir. Denizli'de dağlar genel olarak denize doğru dik
olduğundan, denizden gelen rüzgarlara açık bulunmaktadır. Kışlar ilik ve yağışlı
geçmektedir.
KAPLICALAR
PAMUK KALE KAPLICASI
Denizli'ye 20 km. uzaklıkta, eski Hierapolis kentinin bulunduğu alandadır. Kars
tik alanlardan çıkan suların bünyesindeki kireç çözeltisi buharlaşma ve sudaki
karbondioksitin ayrışması sonucu çökelerek genellikle beyaz renkte ve pamuk
balyalarını andıran kalker tüfleri Pamukkale travertenlerini oluşturmuştur.
Kaplıca suları kalp, damar sertliği, tansiyon,romatizma, deri, göz, raşitizm,
felç, sinir ve damar hastalıkları, ilik içildiğinde spazmlı midesele iyi
gelmektedir. İdrar sokturucudur. Böbrek kum ver taslarında, idrar yolu
iltihaplarında etkilidir. Damar iltihapları ve reyon hastalığının tedavisinde
yararlıdır.
KARAHAYIT KAPLICALARI
Pamukkale'nin 5 km. kuzeyinde Karahayıt Kasabası'ndadır. Suyunun sıcaklığı
Pamukkale'nin sularından daha fazla (42o,50o,56o), serbest karbondioksit oranı
daha az, radyoaktivitesi yüksektir. Kalp, damar sertliği, yüksek tansiyon,
romatizma, siyatik,deri ve sinir hastalıklarından bazılarına, limbo, uyuz,
sivilce, kasıntı vb. hastalıklarda şifalıdır.
GÖLEMEZLİ ÇAMUR KAPLICASI
Denizli merkeze yakın idari olarak Akkor ilcesine bağlı Golemezli'de, termal
olarak Pamuk kale sistemine uygun, sıcaklıkları 35o C ile 50o C arasında dört
kaynak halindedir. Birisinde çamur banyosu yapılır. Deri hastalıkları
tedavisinde etkilidir.
ÇİZMELİ (YENİCE) KAPLICASI
Buldan İlçesi'ne 16 km. uzaklıktaki Yenice kent sınırları içindedir. Tripolim
antik kenti kalıntıları arasından gidilir. Sıcaklığı 35o M'dir. Bileşiminde
hidrokarbonat, sülfat, sodyum, kalsiyum iyonları bulunur. Radyo aktivesi
yüksektir. Romatizma, kalp, damar sertliği, deri hemoroit hastalıklarının
tedavisinde faydalanılmaktadir.
BABACIK (KABAAĞAÇ) KAPLICASI
Tekke koy kaplıcasına 3 km. uzaklıktadır. Kükürtlü iki kaynaktan çıkar.
Birisinin sıcaklığı 43o C, diğerinin sıcaklığı 62o M'dir. Karbondioksit
bakımından zengindir
SARAYKÖY - TEKKE KÖY ILICASI
ilce merkezine uzaklığı 20 km. olup, Tekke koy yakınlarındadır. Suyunun
sıcaklığı 80o C dir. Roma İmparatorluğu döneminden kalma hamamı, havuzu ve
soyunma yerleri vardır. Romatizma, deri, kadın hastalıkları ve idrar yolu
hastalıklarının tedavisinde kullanılır. Tekke koy kaplıcasına 500 m. uzaklıkta
İnaltı Hamamı vardır. Bir mağaradan çıkar. Suyu kükürtlüdür.
ILICALAR
KAVAK BAŞI ILICASI
Pamukkale'ye 4 km. uzaklıktadır. Suyunun sıcaklığı 30o C dir. Deri
hastalıklarının tedavisinde kullanılmaktadır.
KIZIL DERE ILICASI
Sarayköy'e 11 km. uzaklıkta, kızıl renkli kayalardan çıkar. Suları sodyum
karbonatlı ve sodyum sülfatlıdır. Su sıcaklıkları 63o, 65o, 88oC'dir. Suları
yorgunluğa ve romatizmaya iyi gelmektedir.
ORTAKÇI ILICASI
Sarayköy yakınında ikisi sıcak, birisi soğuk uç kaynaktan çıkar ve sularının
sıcaklığı 47o, 50oC'dir. İçme ve banyo suyu olarak kullanılır. Romatizma ve
sindirim hastalıklarına iyi gelmektedir.
YERALTI SU KAYNAKLARI
BULDAN MADEN SUYU
Buldan'a 2 km. uzakta 2 ayrı çeşmeden akmaktadır. Soğuk ve sıcak olarak dakikada
25 litre su çıkar. Suyun sıcaklık derecesi 19o C dir. Denizden yüksekliği 600 m.
olan maden suyu, sindirim sistemi ve karaciğer işlevleri üzerinde olumlu etkiye
sahiptir.
Yüzey sularının yer altına sızarak tabakalar arasındaki boşluklarda ya da
geçirimsiz tabaka üstündeki geçirimli tabakada birikmesine yer Alpu suyu denir.
Sızma olayı sonucu yer altında depolanan bu suların yer yüzüne kendiliğinden
çıktığı yerlere ise kaynak denir. Kaynak suları kisin ilik, yazın soğuk olurlar.
Vali Çeşmesi (Cankurtaran), Kocapınar (Honaz) Değirmenönü (Yeşilköy). Kestane
Deresi ( Buldan, Gümüşsü, Işıklı), Gürpınar (Çivril), Güney Suyu Akgöz Pınarı
(Işıklı), Göz adini taşıyan sular (Honaz), Kırkpınar (Kara hisar-Tavas) Daha
1960-1970 yılları arasında il merkezinde akmakta olan, Yenimahalle semtinde
Akpınar (Eğitim Fak.Batisi), Benli Pınarı (Eğitim Fak.doğusu), Mutassıp Pınarı
(Kıbrıs Şehitleri Cad.) ayrıca Kuşpınar, Başpınar (Askeri Gazinonun
kuzeybatısı), Fındıksuyu (Camlık-Atış Poligonu arası), Kozpınar (Zeytin köy
batısı) gibi kaynakların büyük bölümü kent içme suyu şebekesine alinmiş,
bazıları az da olsa akışlarını sürdürmekte, piknik yeri olarak faydanılmaktadır.
Bazı kaynak suları üzerinde de kültür balıkçılığı amacıyla tesisler kurulmuştur.
HONAZ DAĞI
Yükseltisi 2571m'dir.Denizli'nin 17km güneydoğusundadır.Yamaçları dik
meyillidir. Kuzey yamaçları ormanlarla kaplı, güney yamaçları daha eğilimlidir.
Denizli - Muğla ve Antalya karayolu, dağın güneybatı eteklerinden geçmektedir.
Honaz Dağı koruma altına alınarak Milli Park yapılmıştır. Yaz ve kış aylarında
dağın tepelerinde kar bulunur ve Denizli ilinin su deposunu oluşturur.
KARCI DAĞI
Denizli'nin güneyinde, Babadağ'ın devamı seklinde uzanır. En yüksek yeri Gökbel
tepesi 2308m'dir.Karcı Dağı ile Honaz Dağı arasında Akdeniz ve Ege Bölgelerini
birbirine bağlayan Kazıklıbeli Geçidi (1250m) bulunur. Ayrıca Karcı Dağı'nın
Çamlık üzerinden eski Tavas Yolu olarak bilinen bir geçit bölgesi daha vardır.
Dağ üzerinde sürekli kar bulunur.
BOZDAĞ
2421m. yüksekliğindedir.
Acıpayam - Gireniz vadisi ile Tavas - Barza Ovası arasındadır. Pek fazla geçit
vermediğinden bu iki yerleşim sahasının bağlantısı zayıftır.
AKDAĞ
2449m. yüksekliğindedir. Denizli ilinin ikinci yüksek dağıdır. Denizli - Afyon
siniri boyunca devam eder.
EŞELER DAĞI
2254m. yüksekliğindedir. Acıpayam Ovası'nın doğusunu kuşatarak Denizli - Burdur
siniri boyunca uzanır.
BÜYÜK ÇÖKELEZ DAĞI
1840m. yüksekliğindedir. Sarayköy Ovası'nın doğusunda Çal ilcesine kadar uzanır.
Pamukkale'nin kuzeyini kuşatır.
ELMA DAĞI
1805m. yüksekliğindedir. Gireniz Çayı'nın güneyini kuşatır. Denizli - Burdur
sinirini çizer ve Söğüt Dağları'nı içine alır.
SAZAK DAĞI
1143m yüksekliğindedir. Çardak, Çal, Çivril ilçeleri ile Afyon ve denizli il
sinirini birbirinden ayırır.
BEŞPARMAK DAĞI
1307m. yüksekliğindedir. Çardak, Çal, Çivril ilçeleri ile Afyon ve Denizli il
sinirini birbirinden ayırır.
MAYMUN DAĞI
1733m. yüksekliğindedir. Çardak ilçesini kuzeyindedir.
BURGAZ (BULKAZ) DAĞI
1990m. yuksekliğindedir. Çivril'in kuzeyinde Uşak'a doğru uzanır.
BABADAĞ
2308m. yüksekliğindedir.
Denizli'nin güneyinde batıya doğru uzanır.
Menteşe Dağ sisteminin bir uzantısı olarak sıradağ seklinde AKDAĞ olarak da
anılmaktadır.
SANDIRAS DAĞI
2294m. yüksekliğindedir. Beyağaç ile Muğla - Köyceğiz ilçesi arasında uzanır.
Bozdağ ile birlikte Menteşe Sıradağları'nın devamı olarak Gölgeli Dağlar adı ile
anılmaktadır.
KIZILHİSAR DAĞI
2241m. yükseklikte, Serinhisar ilçesi ile Tavas arasındadır.
OVALAR
ÇÜRÜKSÜ VE DENİZLİ OVASI
Çömleksaz Köyü'nden başlayan ova, Pamukkale'nin altından, Büyük Menderes
(Sarayköy) Ovası'na karışır. Ovayı Çürüksü sular. Yüzölçümü 150km2, denizden
yükseltisi 100 ile 600m arasında değişir. Sulu tarım yapılmaktadır. Pamuk,
buğday, mısır yetiştirilir.
BÜYÜK MENDERES VE SARAYKÖY OVASI
Doğudan Honaz Dağı, Kuzey ve kuzey doğudan Çökelez Dağı, kuzeybatıdan Sazak
Dağı, güney ve güney batıdan Babadağ ile çevrilidir. il merkezini doğu, kuzey ve
batıdan yarim daire gibi kuşatarak Buldan ilcesine kadar devam eder. Ovayı Büyük
Menderes Akarsuyu sulamaktadır. Yüzölçümü 200km2, denizden yükseltisi 70-500m
arasında değişir. Sulu tarım yapılmaktadır. Pamuk, buğday, mısır yetiştirilir.
YÜKSEK OVALAR TAVAS OVASI
Kuzeyde Babadağ, güneyde Alamam Boğazı bağlantısı ile Barca Ovası ve Bozdan,
doğuda Kızılhisar Dağları ve Sari ova bağlantısı, batıda Karacasu Ovası ile
arasında uzanan yükseltiler ile çevrilidir. Ovanın kuzeydoğu ucunda Tavas, güney
bati ucunda Kale ilçeleri yer alır. Yüzölçümü 300km2.dir. Deniz seviyesinden
yüksekliği 950m. dir. Ovanın oluşumunda karstik olaylar önem taşır. Doğu
kısmında 1000m.den yüksek başka karstik yüksek ova olan, üzerinde yazın kuruyan
bir küçük golün de yer aldığı yüzölçümü az, yayla karakterci Kızılca Ovası yer
alır. Tavas Ovası'nda birkaç küçük cay ve dere dışında akarsu yoktur. Kısmen
yeraltı suyundan faydanılmaktadır. Genel anlamda kıraçtır. Buğday, tutun ve
nohut yaygın olarak üretilen tarım ürünlerindendir.
KAKLIK OVASI
Honaz Dağı'nın kuzeyinden, doğuya doğru uzanır. Yüzölçümü 60km2, denizden
yüksekliği 600m.dir. Sulu tarım yapılmaktadır. Pamuk ve buğday en çok
yetiştirilen ürünlerdir.
HARABAT OVASI
Acıgöl'ün batısındadır. Kuzeyden maymun Dağı, güneyden Soğut dağları ile
çevrilidir. En çok buğday yetiştirilir.
ACIPAYAM OVASI
Tavas Ovası'nın doğusunda, Serinhisar ilçesi ve Kızılhisar dağları bitiminde,
kuzeyden güneye doğru an, yüzölçümü 443km2, denizden yüksekliği 850m olan
karstik oluşumlu ve 1950'li yıllarda bile var olan bataklıklar kurutularak
toprak kazanılan, dar bir alanı Dalaman Çayı ile sulanabilen, kıraç özelliği ile
dikkati çeken, buğday, tuhtun ve nohut gibi kurakçıl ürünlerin çokça
yetiştirildiği bir ovadır.
ÇİVRİL VE BAKLAN OVALARI
Kuzeyde Yorga, güneyinde Bozdan ve beşparmak Dağları, doğusunda Akdağ, batısında
Çökelez Dağı ile çevrilidir. Çivril ve baklan Ovaları'nı Büyük Menderes Akarsuyu
sular. Yüzölçümü 920km2.dir. Denizden yuksekligi850m.dir. Buğday, nohut
yetiştirilir. bağcılık ve meyvecilik yapılır
PLATOLAR
Kale ilçesinde Karayanla. Çameli Yaylası, merkez ilçede Bağbaşı ve Uzunpınar
Yaylaları, Tavas'ta Yorgan ve Saçman Yaylaları, Acıpayam'da Eseler yaylası,
Buldan'ın Sazak dağı üzerinde Süleymaniye yaylası, Çivril üzerinde Akdağ-Homa
Yaylası, Çal ilçesi Beşparmak Dağı'nda Kuyucuk yaylası yerilir.
YUKARI ERİKLİ-AŞAĞI ERİKLİ YAYLASI
Honaz ilcesine 10 km uzaklıktadır. Yolu topraktır, konaklama ve altyapı
tesisleri yoktur. Etrafı tamamen cam ağaçları ile kaplı geniş düz arazide,
Denizli ilinin bütünü ve Honaz ilçesinden Pamukkale'ye kadar olan kısmi tamamen
görünür. Kaynak suları vardır.
LALE BAĞLARI YAYLASI
Honaz ilcesine 3km. uzaklıktadır. Yolu topraktır. Konaklama ve alt yapı
tesisleri yoktur. Etrafı cam ormanı ile kaplıdır.
GÜNDOĞMUŞ YAYLASI
Honaz ilcesine uzaklığı 5 km.dir. Yolu topraktır. Konaklama ve alt yapı
tesisleri yoktur. Çevresi cam ormanları ile kaplıdır.
SÜLEYMANLI YAYLASI
Buldan ilcesine uzaklığı 8 km.dir. Yolu asfalttır. Konaklama ve alt yapı
hizmetleri ile alış-veriş imkanları vardır. yayla geniş ve düz bir alandadır.
İçi sazlıkla kaplı bir golü vardır. Cam ormanı ile çevrilidir.
TAS DELEN YAYLASI
Babadağ ilcesine uzaklığı 5 km.dir. Yolu stabilizedir. Konaklama ve alt yapı
hizmeti yoktur. Yayla engebeli arazide olup, cam kestane, ceviz ve benzeri
ağaçlarla kaplıdır. Kaynak suları çoktur. Manzarası güzel. güvenli bir yerdir.
yer yer turist çadırlarına rastlanır.
YATAĞAN YAYLASI
Serinhisar ilcesine uzaklığı 12 km.dir. Yolu asfalttır. Konaklama ve alt yapı
hizmetleri yoktur. Suyu bol, ormanlarla kaplı, hafif engebeli bir yayladır.
Yatağan Bıçak Festivali'nin bir bolumu burada yapılmaktadır.
TOPUKLU YAYLASI
Beyağaç ilcesine 15 km. uzaklıktadır. Yolu stabilizedir. Konaklama ve altyapı
tesisleri yoktur. Engebeli bir araziye sahiptir. yaylanın 10 km. kuzeyinde 1903m
yükseklikteki Kartal Golü çevresinde 1200 yıllık "Anıt Ormanları" görülmeye
değer yerler arasındadır.
VADİLER
BÜYÜK MENDERES VE ÇÜRÜKSÜ VADİLERİ
Adıgüzel Barajı'nın güneyinden batıya, Güney ilçesi topraklarında akan Büyük
Menderes Akarsuyu, Buldan ve giderek Sarayköy ilçelerinde genişleyen bir vadi
tabanı oluşturur. Güneydoğudan Honaz ilçesi toprakları ve Denizli merkez
arazileri üzerinde giderek genişleyen Çürüksü Vadisi Büyük menderes Vadisi ile
birleşir. Vadi tabanında Denizli ve Sarayköy Ovaları uzanır.
AKÇAY VADİSİ
Beyağaç ilçesinde Eslere Ovası'nı oluşturan Ak cay, kendi adi ile anılan bir
vadi boyunca güneye, sonra batıya daha sonra da kuzeye yönelir. Tavas Ovası
üzerinden Yenidere' yi de alan Akçay'ın derin vadisi üzerinde Aydın ili arazisi
içinde Kemer Barajı yapılmıştır.
GİRENİZ VADİSİ
Gölhisar ve Acıpayam Ovaları'nın yüzeyinde akan Dalaman Çayı, Acıpayam Ovası'nın
güneyinde, Kelekçi Kasabası sonrası giderek derinleşen dar bir boğaz seklindeki
Gireniz Vadisi boyunca akarak Muğla ili arazisine geçer. Çameli ilçesi dağları
doğusunda, Bozdan batısında yerilir.
GÖLLER
DOĞAL GÖLLER
ACIGÖL (ÇARDAK GÖLÜ)
Tektonik oluşumlu bir göldür. Yüzölçümü 41.34km2.dir. Çardak ilçesi ile
Afyon-Dazkırı ilçesi arasındadır. Gölü Söğüt Dağları'ndan inen sular besler.
Acıtuz Gölü de denilen gölün rakımı 836m.dir. Burdur Gölü (854m rakımlı)
tarafından, Söğüt dağı diplerinden, bazen kıyının 1-2 m üstünden acımsı sular
çıkar. Bu suların Burdur Gölü'nden geldiği sanılmaktadır. Acıtuz Gölü'nün suları
çekilen yerlerinde ince ve bembeyaz tuz örtüsü kalır, bunu hayvanlar yalayarak
ihtiyaçlarını giderirler. Goldeki tuz ile birleşik olarak potasyum, sodyum ve
sülfat vardır. Bu maddeler gol kenarında kurulan isletmeler tarafından
değerlendirilmektedir.
BEYLERLİ (ÇALTI) GÖLÜ
Acıgöl'ün 20km güney batısındadır. Derinliği azdır. En derin yeri 4m.dir.
Yüzölçümü 4.12km2.dir. Denizden yüksekliği 850m.dir. Gölü, Değirmenderesi ve
Başpınar suları besler. Gencalı Koyu göldeki kamış ve sazlıklardan yararlanır.
Gölde balık yetişmemekte ancak suluk bulunabilmektedir.
KARAGÖL
Yüzölçümü 0.20km, denizden yüksekliği 1250m.dir. Akarsularla beslenen bir krater
gölüdür. Cambası Bozkurt ilçesinin üstünde, camlar arasında yer alan 3-4 golden
oluşur. suları tatlıdır.
SÜLEYMANİYE GÖLÜ
Yüzölçümü 1.05km2, denizden yüksekliği 1150m.dir. Buldan ilçesi sınırları
içerisindeki Süleymaniye Yaylası'nda ve Sazak Düzlüğü'ndedir. Gölün suları
tatlıdır. Çevresi turistik bir kamp yeridir. Kara avcılığı yapılır.
IŞIKLI GÖLÜ
Yüzölçümü 65.87km2, denizden yüksekliği 814m, en derin yeri 8m.dir. Çivril
ilçesindedir. Işıklı Suyu, Kufi Çayı gibi sularla beslenir. suların kontrol
altına alınması için Işıklı barajı yapılmıştır. suları tatlıdır. İçinde tatlı su
balığı yaşar. Sularıyla Büyük Menderes'i besler.
KARTAL GÖLÜ
Denizli ili, Beyağaç ilçesi'nin güneyindeki.Çiçekbaba Dağı'nın zirvesinin kuzeye
bakan yamacında yer alır. Denizden yüksekliği 1903m.dir. Kartal Gölü ve Çevresi
Orman Bakanlığı Milli Parklar ve Yaban Hayatı Koruma Genel Müdürlüğü tarafından
koruma altına alınmıştır. Türkiye'nin en yaşlı Karacam ormanı buradadır.
Ağaçların yaşları 850 ve 1300 yıl arasında değişmektedir. Kartal Gölü ve "Anıt
Orman" civarı, bitki florası bakımından çok zengindir.Doğa bilimcilerin ilgi
odağıdır.
BARAJ GÖLLERİ
HİZMETTE OLANLAR
ADIGÜZEL BARAJI
Denizli iline bağlı Güney ilçesinin 16km doğusunda Büyük menderes Akarsuyu
üzerinde kurulmuştur. 1990 yılında hizmete girmiştir. Aşağı Büyük menderes
Projesi içerisinde yer alan Adıgüzel Barajı ve Hidroelektrik Santrali, Denizli
ve Aydın illerindeki sulama alanlarına hizmet sunma yönünden en Büyük ve en
önemli kilit tesistir. Barajın gol alanı, Denizli ve Uşak il sınırları
içerisinde yer almaktadır. Adıgüzel barajı Türkiye'de isletmeye açılmış olan ve
inşa halindeki barajlar içerisinde temelden 9.sırada, dolgu hacmi bakımından
11.sırada ve yıllık enerji üretimi bakımından ise 20.sırada yer alır.
Amacı: Sulama, taşkın kontrolü ve enerji üretim.
Barajın tipi: Zonlu kaya dolgu
Yüksekliği: 145 m. (Talvegden)
Kret uzunluğu: 504 m.
Gücü: 2.30 mw
Gol Yüzeyi: 50040 ha.
Üretilen enerji (yıllık): 208.10kwh.dir.
IŞIKLI GÖLÜ BARAJI
Çivril ilçesi sınırları içerisindedir. 1953 yılında onu setlenerek bir su
rezarvuarı haline gelmiştir. Baraj GÖLÜ sayesinde gölün çevresindeki ilce ve
köyler, taşkınlardan korunmakta, yaz mevsiminde Nazilli, Aydın, Söke Ovaları'nın
sulanmasında gol suları kullanılmaktadır.
YAPILMAKTA OLANLAR
GÖKPINAR BARAJI
Denizli ilinin 6 km kuzey doğusunda, Gökpınar deresi üzerinde inşa edilmektedir.
Amacı: Sulama için Talvegden
Yüksekliği: 43 m.
Tipi: Zonlu toprak ve kaya dolgu
Yağış Alanı: 9.350 km2
Kret Kotu: 272 m, H.E.S
Proje Düşüşü: 40.50 m.
Talvegden Yüksekliği: 78.H.E.S
Kurulu Güç: 28.50mw.
TAVAS GÖLETİ VE SULAMASI
Denizli iline bağlı Tavas ilçesinin 8 km. kuzeydoğusundadır.
Amacı: Sulama için
Tipi: Zonlu toprak dolgu
Talveg Yüksekliği: 35 m.
Depolama hacmi: 2 hm3.
Yağış Alanı: 89 km2.
YENİDERE BARAJI
Denizli iline bağlı Tavas ilçesinin 19 km batısında Yenidere Çayı üzerinde inşa
edilmektedir.
Amacı:Sulama için
Talvegden Yüksekliği: 43 m.dir.
Tipi: Kil çekirdekli toprak, dolgu
Toplam Gol Hacmi: 65 km3
Kret Kotu: 885 m.
Yağış Alanı: 739 km2.
GÖLETLER
Tavas: Aydoğdu, Gökçeler. Yahşiler, Kayapınar göletleri
Beyağaç: Esen Göleti
Çal: Bahadırlar, Kabalar Göleti
Çivril: Bozdağ Göleti
Denizli Merkez: Gözler Göleti
Çardak: Söğüt, Hayriye Göleti
Buldan: Boğazçiftlik, Sarımahmutoğlu Göleti
Güney: Güney Köyleri Göleti
Kale: Karagöl Göleti
SULAMA KANALLARI
Sarayköy, Çürüksü, Pamukkale, Işıklı, Irgıllı, Baklan Ovası Sağ Sahil, Gümüşsü,
Sundurga-Sütlaç, Kumavşarı, Kelekçi, Gölcük-Alici, Baklan Ovası Sol Sahil ve Çal
Sulaması faaliyette olanlardır.
AKARSULAR
BÜYÜK MENDERES
Toplam uzunluğu 529 km2 dir. Denizli ili içindeki uzunluğu 194 km.dir. Debisi
44.32m3/sn dir. Dinar ilçesindeki "Su çıkan" dan çıkarak Dinar Ovası'na iner,
burada Düden adini alan kaynama suları ile beslenerek Başpınar Ovası boyunca
uzanır. Bir kısmı sazlık ve bataklık olan Gökgöl'e ulaşır. Gölün çıkısında bu
suya "Homa Suyu" (Akçay) katılır. Çivril'de Işıklı Barajı'ndan çıkarak Çivril,
Çal ve baklan Ovaları'nı geçerek, Çal ilçesinin doğusundan kuzeye dönerek Güney
ilçesi sınırlarından içeri girer.
Baklan Ovası'ndan sonra suyun ilk sokulduğu derince, sarp boğaza "Seyit Boğazı"
denir. Çallılar'ın "Dere alanı" dedikleri vadinin uzunluğu 20 km. dir. Burada
BÜYÜK Menderes çok dar boğaza girer. BÜYÜK Sarıkaya kısığında 6-7m yüksekten sut
yapar. Bekilli'nin elektrik tesisi burada kurulmuştur. BÜYÜK Menderes, Mandek
Koyu yakınında Uşak'tan gelen Bağnaz Çayı'nı Sarayköy yakınlarında Denizli'den
gelen Çürüksü Çayı'nı da alarak Aydın sınırına girer ve Söke ilçesine bağlı
Balat Koyu Dipburnu Mevkii'nde Ege Denizi'ne dökülür.
BAĞNAZ ÇAYI
Uzunluğu 170 km. il içi uzunluğu 13 km.dir. Murat Dağı'nın güneyinden doğar.
BÜYÜK Menderes'e katılmadan biraz yukarıda 50 m. yükseklikten kuvvetli bir sut
yapar. Güney'in elektriği bu su ile sağlanır. Bu çevrede küçük yan sularla bir
çok değirmen döndüğünden Güneyli'ler buralara değirmen Deresi de derler. Bu
boğazda Çal yönünden Menderes'e açılan Kurudere'ye Cehennem Deresi de denir.
ÇÜRÜKSU
Uzunluğu 101km, il içi uzunluğu 96km, debisi 9.26m3/sn'dir. Suyu çok kireçli
olduğu için bu adi alır. Araplar çayı, Subaşı Deresi, Sazlı Dere ve Karakısık
Çayı'nı alarak Hambat kırı kenarından geçer. Kaklık yönünden tekrar boğaza
sokulur. Buralarda buna Emir çayı, aşağılarda Çürüksü denir. Yaz aylarında
suları azalır. Kaklık güneyinde Kelkaya dibinde Karaçay'ı, sonra Honaz Çayı'nı
alır. Denizli'nin 10 km. kadar Güney doğusunda Gökpınar Suyu'nu alır.Korucak
Mevkii'nde suları bir kanalla alınarak Sarayköy'e doğru uzatılmıştır.
AKÇAY (BOZDOĞAN ÇAYI)
Uzunluğu 157 km., il,içi uzunluğu 70 km., debisi 17.37m3/sn.dir. Kaynağını
Bozdağ ve Sandraz Dağları'ndan alır. Kızılcabölük yakınlarından çıkan Yenidere
Çayı'nı da içine alarak sularını çoğaltır. Eskere Ovası ve BOZDOĞAN Ovası'nı
sular. BOZDOĞAN Ovası, BÜYÜK Menderes Ovası'na açılmadan önce biraz daralır.
Buralara donduran denir. Su buralarda BOZDOĞAN çayı adini alır. Üzerinde
taşkından koruma, sulama ve elektrik üretimi amacıyla kurulmuş Kemer Barajı
bulunur.
DALAMAN (GİRENİZ) ÇAYI
Uzunluğu 201 km, il içi uzunluğu 81km, debisi17.37m3/sn.dir. Akarsu karstik
kaynaklarla beslenir. İlk kuvvetli kaynaklarını Söğüt Gölü ve Dirmil Yaylaları
tarafından alınır. Gölhisar Ovası'nda birleşerek Dalaman Çayı'nı oluşturur.
Acıpayam Ovası kenarından sonra, suyun içine sokulduğu Gireniz Boğazı'na girer.
Girenez (Kelekçi) suyunu alır. Muğla-Köyceğiz sinirini geçerek Akdeniz'e
dökülür.
KUFİ ÇAYI
Uzunluğu 97 km, il içi uzunluğu 32 km, debisi 3.34m3/sn.dir. BÜYÜK Menderes'e
dökülür. Çivril'in Çapal Köyü'nün 5 km doğusunda baslar, Işıklı rezarvuarında
biter.
HAMAM ÇAYI
Uzunluğu 48 km, il içi uzunluğu 117km.dir. Güney Aşağı Çeşme Koyu'nun 9km kuzey
doğusunda baslar. Güney Adigüzeller Koyu'nun 3 km kuzey doğusunda sona erer.
GÖKPINAR ÇAYI
İl içi uzunluğu 38km, debisi 2.86m3/sn.dir. Tavas'ın 10 km. kuzey doğusundan
baslar, Denizli'nin 9 km kuzeyinde sona erer. Çürüksu'ya dökülür.
YENİDERE
İl içi uzunluğu 70km, debisi 2.46m3/sn dir. Kale'nin 13 km Güney doğusundan
baslar. Kale'nin Karakaya Köyü'nün 2 km batısında Akçay'a dökülür.
DERBENT ÇAYI
İl içi uzunluğu 32 km, debisi 1.00m3/sn.dir. Buldan'ın 6 km batısından baslar,
Buldan'ın 16km kuzeyinde Alaşehir Çayı'na dökülür. Bölgenin iklimine bağlı
olarak akarsuların debileri Aralık, Ocak,Şubat ve Mart aylarında ortalama
debinin 15 kati seviyesine çıkabilir.
