Altınoluk; Balıkesir ili, Edremit ilçesine bağlı bir beldedir.
Edremit-Çanakkale karayolu üzerinde, Edremit’ e 25 km. mesafededir. Kuzeyinde
Kazdağları (İda), güneyinde Ege Denizi (Edremit Körfezi) yer alır. Mitolojide,
Truva-Dikili arasındaki Ege kıyılarına “Işıklar Sahili” denilmektedir.
Altınoluk; Işıklar sahilinin kıyısında, Efsanevi İda Dağını eteğinde, yemyeşil
kutsal zeytin ağaçlarının-masmavi Ege’ ye sevdalıymışçasına aktığı bir
güzellikler beldesidir. İsviçre Alplerinden sonra dünyanın en yoğun oksijenini
insanlığa sunan, 365 gün yeşil bir doğaya sahiptir. Bin pınarlı Kaz Dağı’ ndan
gelen kaynak suları, çeşmelerinden sağlıklı ve tertemiz akar.
Doğal güzelliklerinin yanısıra ve belki -daha önemli- olarak “Tarihsel
Birikimlere” sahip olan Altınoluk’ un, eski köy yerleşimi kentin kuzeyinde,
tepede yer alır. 1927 yılına kadar adı, “Papazlık” olarak geçen köye ait ilk
veriler 16 yy. başlarında Kanuni Sultan Süleyman’ ın (1520-1566) saltanatının
ilk yıllarında yapılan sayımlara kadar uzanıyor. Buradan yola çıkarak Papazlık’
ın kuruluşunun 450 yılı aşan bir geçmişe dayandığını söyleyebiliriz. Köyün ilk
sakinleri, Osmanlı Devleti’nin vergi muhafiyeti sağlayarak, derbentçi kaydettiği
ve Papazlık’ a yerleştirdiği Söğütlü yörükleridir.
Rum yerleşimi; Yunanistan’ ın Midilli adasından 1820’ li yıllarda çalıştırılmak
üzere getirilen Rumların zamanla burada çoğalıp, iskan tutmaları ile oluşmuştur.
Rumlar ibadetleri için birde kilise yaptırmışlardır. O dönemde Türk
yerleşiminin, Hıdırlar, Kadirler ve Sakarlar olarak anılan ailelerden oluştuğu
bilinmektedir.
Altınoluk’ ta geçmişten beri süren bu yaşamın günümüze uzanan izleri olan Rum ve
Türk sivil mimarlık örnekleri, kültürel birikimimizin en önemli tanıklarıdır.
1991 yılında Bursa Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu tarafından
Kentsel SİT ilan edilen Altınoluk köyünde 36 adet yapı tescil edilmiştir. Köyün
önemli bir kısmını kapsayan Koruma amaçlı imar planı, 1994’ ten beri
uygulamadadır. Bazı önemli konaklar (Abdullah Efendi Konağı vb.) restore edilmiş
olsa da, genelde tescilli yapılar acil restorasyon beklemektedir. Bunun yanı
sıra; koruma planı gereği yeni yapılaşmalar SİT koşullarına uygun oluşmaktadır.
Köyün hemen güney eteğinde ve SİT alanına dahil edilen, Altınoluk Antandros Amfi
Tiyatrosu 1994 yılında yapımına başlanıp, 1997 yılında bitirilen çok önemli bir
kültür ve sanat mekanıdır. Ve sanki, kentsel SİT’ in tamamlayıcısı olmuştur.
Eşsiz bir doğaya, 450 yıllık geçmişe ve kentsel Sit alanına sahip olan
Altınoluk’ un en önemli kültürel zenginliği, tarihi “Antandros” kentidir.
Yaklaşık 2800 yıllık geçmişe dayalı bu Arkeolojik zenginlik, “Geçmişten Geleceğe
kent ve yaşam kültürümüze de ışık tutan en önemli kaynaktır.
450 yıllık Altınoluk ve 2800 yıllık Antandros. İşte Altınoluk…
